Serotonin Nedir?
Serotonin hormonu, sinir hücrelerinin ürettiği kimyasal bir nörotransmiterdir. Sinir hücreleriniz arasında sinyaller gönderir. Serotonin, kan trombositlerinde ve merkezi sinir sisteminin tamamında bulunmasına rağmen çoğunlukla sindirim sisteminde bulunur.
Serotonin, temel amino asit olan triptofandan üretilir. Bu amino asit vücudunuza diyetiniz yoluyla girmelidir, genellikle fındık, peynir ve kırmızı et gibi yiyeceklerde bulunur. Triptofan eksikliği, serotonin seviyelerinin düşmesine neden olabilir. Bu, anksiyete veya depresyon gibi duygudurum bozukluklarına neden olabilir.
Serotonin Ne İşe Yarar?
Serotonin, duygularınızdan motor becerilerinize kadar vücudunuzun her bölümünü etkiler. Serotonin, doğal bir ruh hali dengeleyici olarak kabul edilir. Uyumaya, yemeye ve sindirmeye yardımcı olan kimyasaldır. Serotonin ayrıca şunlara yardımcı olur:
- Depresyonu azaltmak.
- Kaygıyı düzenlemek.
- Yaraları iyileştirmek.
- Öide bulantısını uyarmak.
- Kemik sağlığını korumak.
Serotonin vücudunuzda çeşitli işlevlerde, şu şekilde hareket eder:
- Bağırsak hareketleri: Serotonin esas olarak vücudun midesinde ve bağırsaklarında bulunur. Bağırsak hareketlerinizi ve işlevinizi kontrol etmeye yardımcı olur.
- Ruh Hali: Beyindeki serotoninin, kaygı, mutluluk ve ruh halini düzenlediği düşünülmektedir. Kimyasalın düşük seviyeleri depresyon ile ilişkilendirilmiştir ve ilaçların getirdiği artan serotonin seviyelerinin uyarılmayı azalttığı düşünülmektedir.
- Mide bulantısı: Serotonin, mide bulantısının nedenlerinden biridir. Serotonin üretimi, ishalde zararlı veya rahatsız edici yiyecekleri daha hızlı dışarı atmak için yükselir. Serotonin, beynin mide bulantısını kontrol eden bölümünü uyaran kanda da artar.
- Uyku: Bu hormon, beynin uykuyu ve uyanmayı kontrol eden kısımlarını uyarmaktan sorumludur. Uyumanız veya uyanmanız, hangi alanın uyarıldığına ve hangi serotonin reseptörünün kullanıldığına bağlıdır.
- Kan pıhtılaşması: Kan trombositleri, yaraların iyileşmesine yardımcı olmak için serotonin salgılar. Serotonin, küçük arterlerin daralmasına neden olarak kan pıhtılarının oluşmasına yardımcı olur.
- Kemik sağlığı: Serotonin kemik sağlığında rol oynar. Kemiklerde, önemli derecede yüksek serotonin seviyeleri kemik erimesine (osteoporoz) neden olabilir ve bu da kemikleri zayıflatır.
- Cinsel işlev: Düşük serotonin seviyeleri artan libido ile ilişkiliyken, artan serotonin seviyeleri azalmış libido ile ilişkilidir.
Serotonin & Akıl Sağlığı
Serotonin, ruh halinizi doğal olarak düzenlemenize yardımcı olur. Serotonin seviyeleriniz normal olduğunda, şunları hissedersiniz:
- Daha mutlu.
- Daha sakin.
- Daha odaklanmış.
- Daha az endişeli.
- Duygusal olarak daha kararlı.
2007 yılında yapılan bir araştırma, depresyonu olan kişilerin genellikle düşük serotonin seviyelerine sahip olduğunu buldu. Serotonin eksikliği ayrıca anksiyete ve uykusuzlukla da ilişkilendirilmiştir.
Serotoninin zihinsel sağlıkta oynadığı rol hakkında, küçük anlaşmazlıklar ortaya çıkmıştır. Daha eski çalışmalardaki bazı araştırmacılar, serotonindeki bir artışın veya azalmanın depresyonu etkilemeyeceğini düşünmüşlerdir. Daha yeni araştırmalar ise durumun öyle olmadığını ispat ediyor. Örneğin, 2016 yılında yapılan bir hayvan araştırması, serotonin sekresyonunu inhibe eden, serotonin oto reseptörleri olmayan hayvanları inceledi. Bu otomatik alıcılar olmadan, hayvanların beyinlerinde daha yüksek serotonin seviyeleri vardı. Araştırmacılar, bu hayvanların daha az kaygı ve depresyonla ilgili davranışlar sergilediğini buldu.
Serotonin Seviyeleri İçin Normal Aralıklar
Genel olarak, kanınızdaki serotonin seviyeleri için normal aralık mililitrede 101-283 nanogramdır (ng / mL). Bununla birlikte, bu kıyaslama, test edilen ölçümlere ve örneklere bağlı olarak biraz farklılık gösterebilir, bu nedenle belirli test sonuçları hakkında doktorunuzla konuşun.
Yüksek serotonin seviyeleri, karsinoid sendromunun (Karsinoid tümörler, vücudun çeşitleri yerlerinde ortaya çıkabilen yavaş büyüyen bir kanser türüdür.) bir işareti olabilir. Bu durum, aşağıdaki tümörlerle ilgili bir grup semptomu içerir:
- İnce bağırsak kanseri.
- Apandist kanseri.
- Kolon kanseri.
- Akciğer kanseri.
Bir doktor, hastalığı teşhis etmek veya dışlamak için kanınızdaki serotonin seviyelerini ölçmek için bir kan testi yapacaktır.
Serotonin Eksikliği Nasıl Tedavi Edilir?
İlaç ve daha doğal seçeneklerle serotonin seviyenizi artırabilirsiniz.
SSRI’lar
Beyindeki düşük serotonin seviyeleri depresyon, anksiyete ve uyku sorunlarına neden olabilir. Birçok doktor, depresyonu tedavi etmek için seçici bir serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) yazacaktır. En sık reçete edilen antidepresan türüdür.
SSRI’lar, kimyasalın geri emilimini engelleyerek beyindeki serotonin düzeylerini artırır, böylece daha fazlası aktif kalır.
Serotonin ilaçları alırken, doktorunuzla konuşmadan diğer ilaçları kullanmamalısınız. İlaçları karıştırmak sizi serotonin sendromu riskine sokabilir.
Doğal Serotonin Güçlendiriciler
Journal of Psychiatry and Neuroscience’da yayınlanan bir makaleye göre, SSRI’lerin dışında, aşağıdaki faktörler serotonin seviyelerini artırabilir:
Parlak ışığa maruz kalma: Güneş ışığı veya ışık terapisi, mevsimsel depresyon tedavisi için yaygın olarak önerilen çarelerdir.
Egzersiz: Düzenli egzersizin ruh halini iyileştirici etkileri olabilir.
Sağlıklı bir diyet: Serotonin seviyelerini artırabilen yiyecekler arasında yumurta, peynir, hindi, fındık, somon, soya peyniri ve ananas bulunur.
Meditasyon: Meditasyon, stresi azaltmaya ve hayata olumlu bir bakış açısı getirmeye yardımcı olabilir, bu da serotonin seviyelerini büyük ölçüde artırabilir.
Serotonin Sendromu Belirtileri
Serotonin seviyelerinizin yükselmesine ve vücudunuzda birikmesine neden olan, ilaçlar serotonin sendromuna yol açabilir. Sendrom tipik olarak yeni bir ilaç almaya başladıktan veya mevcut bir ilacın dozajını artırdıktan sonra ortaya çıkabilir.
Serotonin sendromunun belirtileri şunları içerir:
- Titreme.
- İshal.
- Baş ağrısı.
- Konfüzyon. (bilinç bulanıklığı)
- İrileşmiş gözbebekleri.
- Tüylerin diken diken olması.
Şiddetli semptomlar şunları içerebilir:
- Seğiren kaslar.
- Kas çevikliği kaybı.
- Kas sertliği.
- Yüksek ateş.
- Hızlı kalp atış hızı.
- Yüksek tansiyon.
- Düzensiz kalp atışı.
- Nöbetler.
Serotonin sendromunu teşhis edebilecek herhangi bir test yoktur. Bunun yerine, doktorunuz sizde olup olmadığını belirlemek için fiziksel bir muayene yapacaktır.
Serotonin sendromu semptomları, serotonini bloke eden bir ilaç alırsanız veya duruma neden olan ilacı değiştirirseniz bir gün içinde kaybolur.
Serotonin sendromu, tedavi edilmezse yaşamı tehdit edebilir.
Seratonin İçin Genel Bakış
Serotonin vücudunuzun her bölgesini etkiler. Bizi, gün içinde geçirdiğimiz birçok önemli işlevden sorumludur. Seviyeleriniz dengede değilse, zihinsel, fiziksel ve duygusal sağlığınızı etkileyebilir. Bazen serotonin dengesizliği daha ciddi bir anlama gelebilir. Vücudunuza dikkat etmeniz ve herhangi bir endişeniz varsa doktorunuzla konuşmanız önemlidir.